LANEKO ARRISKUen
kudeaketarako etengabeko zikloa

ARRISKU ERGONOMIKOAK

El ciclo continuo de la gestión de LANEKO ARRISKUEN

Gihar-hezurretako arazoak (GHA), batetik, lanerako ezintasunaren zergati nagusia dira, eta, bestetik, lanarekin lotutako osasun-arazorik ugariena. Hori dela-eta, lesio horien prebentzioa lehentasuna da laneko arriskuen prebentzioan.

Glosarioa

Peril ergonomikoa
Ahalegin fisikoarekin zerikusia duen egoera da, lanpostu batean egon daitekeena edo ez. Presente bada, baliteke esposiziopeko langileak kalte muskulueskeletiko bat izatea. Perila ez da arriskuaren sinonimo. Lanpostu batean perila izan daiteke, baina horri lotutako arriskua onargarria izan daiteke oso. Nolakoa den ezagutzeko, beharrezkoa da peril ergonomikoaren berariazko ebaluazioa egitea eta haren arrisku-maila zehaztea.

Arrisku ergonomikoko faktorea
Lana deskribatzen duen egitekoaren edo lanpostuaren ezaugarri bat da eta sistema muskulueskeletikoan mina, nekadura edo nahasteak eragiteko aukera handi dezake, bai bakarrik egoteagatik, bai bestelako arrisku-faktore batzuekin batera egoteagatik.

Peril arrisku ergonomikoko motak:
kargak eskuz manipulatzea, pertsonak eskuz mobilizatzea, mugimendu errepikakorrak egitea, postura mantenduak edo behartuak eta indarra aplikatzea.

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

1. Arriskuak identifikatzea

sample-image Lanpostu berriak diseinatzeko fasean sistematikoki saihestu behar dira perilak edo gaur egun dauden lanpostuetan sistematikoki identifikatu, ezabatzeko edo lanpostuen arduradunei berehala jakinarazteko.

Perilak identifikatzeko informazioa honela lor daiteke:

Dokumentazioa

Kargak eskuz goratzea
3 kg baino gehiagoko pisua duten objektuak eskuz goratu, haiei eutsi edo pausatzea.

Kargak eskuz garraiatzea
3 kg baino gehiagoko pisua duten objektuak eskuz metro bat baino gehiago eramatea.

Kargak eskuz bultzatu eta herrestan eramatea
Objektu bat bi eskuekin bultzatu edo herrestan eramatea, zutik egonik edo ibilian.

Lan errepikakorra
Goiko gorputz-adarrak ordubetez mugitzea, bai lan-zikloak daudelako, edozein izanik ere haien iraupena, bai keinu edo mugimendu berak denbora horren % 50ean egiteagatik.

Jarrera behartuak
Jarrera estatikoak 4 segundo baino gehiagoz hartzen dira edo laneko denboran errepikatzen diren jarrera dinamikoak egiten dira.

Definizio horien iturria ISO TR/ 12295:2014 eta Ergonomia ataria

Pertsonak eskuz mobilizatzea
Pertsona bat mobilizatzea, gorputz osoa edo gorputzaren zati bat eskuz goratuz.

Indarrak aplikatzea
Kontrolekin, aginteekin edo pedalekin lan egitea (eskuen edo hanken indarra erabiliz).

Behaketa

Arrisku ergonomikoko faktoreak identifikatzeko zerrendak erabil ditzakegu (ETEan arrisku ergonomiko eta psikosozialak ebaluatu eta haiei aurrea hartzeko eskuliburua)

Kontsulta

Lanpostu bakoitzean sintomatologia-aurrekariak, molestiak, nekadura, zeregin neketsuak... dauden jakitea (ERGOPAR metodoa).

Osasuna zaintzea

Gehiegizko ahaleginagatik, eritasun profesionalen kasuengatik edo bestelako kalte muskulu-eskeletikoengatik (bizkarreko, lepoko minak...) izandako laneko istripuen datuak berrikustea.

Video. ¿Qué es la vigilancia de la salud en el trabajo?

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

2. Arriskuak ezabatzea

sample-image Ebaluatu baino lehenago, ahalegindu behar da aurretik identifikatutako perilak ezabatzen edo arriskuak ahalik eta gehien murrizteko prebentzio-neurriak gauzatzen, izan ere arrisku horiek dira benetako helburuak. Ahaleginduko gara harago joaten eta peril berririk ez sortzen eta, orobat, nahi gabeko ondorioei aurrea hartu eta haiek murrizten.

    Neurri teknikoez gainera, ezinbestekoa da peril horiek ezabatzeko antolaketa-neurriak txertatzea:

    • Ekipoak eskuratzeko erosketa-prozeduran kontuan izan beharko dira printzipio ergonomikoak, bereziki lanpostuaren diseinuari eta laneko ekipoa erabiltzean langileek izanen duten kokapenari begira. (1215/97 ED).
• Lanpostuen diseinu egokia prebentzio-ekintzaren printzipioetako bat da, eta peril ergonomikoa ezabatzeko edo arrisku ergonomikoa gutxiagotzeko aukera ematen du. Prozesuen automatizazioaren edo mekanizazioaren bidez ez da gizakiaren esku-hartzerik beharko. Adibidez: paletizazioa, garabi eta orga garraiatzaile-jasotzaileak, garabiak eta portiko-garabiak, sistema garraiatzaileak.
• Eskuz goratzen edo garraiatzen diren 3 kg baino gehiagoko objektu guztiak ez manipulatzea.
• Objektuak goratu beharrean mugitzea.
• Karga murriztea edo berriz diseinatzea (pisua, tamaina, eustea, grabitate-zentroa, etab.).
• Laguntza mekanikoak erabiltzea. Objektuen eta gizakien eskuko manipulazioa edo garraioa eta bultzada-trakzioa murriztea edo ezabatzea, horretarako baliabide mekanikoak erabiliz (garabiak, orga jasotzaileak, transpalet elektrikoak, zinta garraiatzaileak, kutxa eta apal gurpildunak, transferentzia- eta bipedestazio-garabiak, ohe motordunak, bedmoversak...).
• Laneko ingurunea hobetzea (irismenen gainean eragitea, espazio faltagatik behar gabeko gorputz-enborraren biraketak saihestea, etab.).
• Ekipo eta lantresnen mantentze-lan egokia.
• Lanaren antolaketaren gainean aritzea (lanaren gehiegizko karga, erritmo handia, epe laburrak, atsedenaldiak, errekuperazio-garaiak, etab.).

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

3. Arriskuaren ebaluazioa

sample-image Arriskuak ebaluatzea prozesu bat da, haren zenbaterainokoa zenbatestera bideratua. Horretarako, beharrezkoa den informazioa eskuratu beharko da prebentzio-neurriak hartzearen gainean eta, hala bada, hartu beharreko neurri-motaren gainean erabaki egokia hartzeko moduan egoteko(1).

Ebaluazio-metodoak. Araudian ezarritako irizpideen araberako metodoak sartu ditugu, hautatzeko(2).

Gihar-hezurretako arazoekin (GHA) lotutako laneko arriskuko faktoreak ebaluatzeko metodoak.
FTP28- Arrisku ergonomikoak ebaluatzeko metodoak.

Kargak eskuz goratu eta garraiatzea
ISO 11228-1:2003
ISO/TR 12295:2014
UNE-EN 1005-2: 2004+A1:2009
GSLINaren MMCren gida teknikoa

Pertsonak eskuz mobilizatzea
ISO/TR 12296

Kargen eskuzko bulkada eta trakzioa
ISO 11228-2:2007
ISO/TR 12295
GSLINaren MMCren gida teknikoa

Goiko gorputz-adarraren mugimendu errepikakorrak
ISO 11228-3: 2007
ISO/TR 12295
UNE-EN 1005-5: 2007

Jarrerak eta mugimenduak
ISO 11226:2000
ISO/TR 12295
UNE-EN 1005-4: 2005+A1:2009

Indarrak aplikatzea
UNE-EN 1005-3: 2002+A1:2009

Bereziki sentiberak diren langileak:
Amatasuna eta edoskitzea
Desgaitasuna

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

4. Arriskuak lehenestea

sample-image

Arriskuak lehenetsiko dira aldagai hauek kontuan izanez:

• Ebaluatutako arriskuen maila.
• Esposizio pean dauden langileen kopurua.
• Kaltearen larritasuna.

Lehentasunak ezartzerakoan, ezin da ahaztu kontuan izan behar direla atal honetan sartutako arrisku ergonomikoak eta, horiez gainera, arrisku guztiak (baita segurtasunekoak, kimikoak, fisikoak, biologikoak eta psikosozialak ere).

Lehentasuna errazteko, plantillako langileen parte-hartzean aplikatutako metodo binarioa erabil dezakegu. metodo binarioa.

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

5. Programazioa

(Araudian Plangintza deiturikoa)

sample-image Programazioa proiektu bat egiteko beharrezkoak diren ekintzen ideazio eta ordenazioa da. Horretarako beharrezkoa da helburuak ezartzea, haiek lortzeko neurriak zehaztea, ekintza horiek burutzeko arduradunak izendatzea, epeak ezartzea eta beharrezko baliabideez hornitzea.

Helburuak

Adierazle kuantifikagarriak ezarri behar dira. Emaitza, prozesu edo jarduera bidezkoak izan daitezke. Adierazle eta helburuen adibideak:

• Identifikaturiko arriskua duten lanpostuen kopurua ehuneko batean (%) murriztea.
• Arrisku ergonomiko zehatzen esposiziopean daudela uste duten langileen kopurua ehuneko batean (%) murriztea.

 

• Istripu-tasen eta gihar-hezurretako arazoekin (GHA) lotutako eritasunen indizea murriztea: murriztapenen ehunekoa (%), aurreko urteekin alderaturik.
• Arrisku-maila murriztea: hobekuntzaren ehunekoa (%), arrisku mota bakoitzaren arabera.
• Ergonomikoki seguruak ez diren eta identifikatuta dauden portaeren kopurua murriztea.

• Ekoizpenaren edo hobekuntza ergonomikoak dituzten lanpostuen diseinuan aldaketa kopurua ezartzea.
• Txandaketa aplikatuko den lanpostu-kopurua ezartzea.
• Zuzendaritzak lanpostu-kopuru zehatz bat gainbegiratzea.
• Prebentzio-kartel kopuru zehatza ezartzea.
• Zuzendaritzak bilera-kopuru zehatza ezartzea agendan sartutako ergonomia-puntuekin.

Neurriak

Teknikoak

• Garaieran erregula daitezkeen lan-planoak.
• Arrabol-bideak, zinta garraiatzaileak.
• Apal eta plataforma gurpildunak, orgak eta orgatxoak.
• Orga jasotzaileak, transpalet elektrikoak.
• Esku-indarra ordezkatzen duten laguntza mekanikoak.
• Automatizazioa.
• Garaieran erregula daitezkeen oheak, ohe motordunak, bedmoversak.
Pertsonak mobilizatzeko laguntza teknikoak.
• Ekintzak bi gorputz-enborren artean banatzea.
• …/…

Antolaketakoak

• Egitekoak edo lanpostuak txandakatzea.
• Atseden egokiak, kopuruaren, iraupenaren eta banaketaren aldetik.
• Lan-ziklo luzeagoak.
• Mendeko langile/erabiltzaileen ratioak handitzea.
• Lan monotono eta errepikakorra saihestea.
• Laneko egitekoaren eta erritmoaren gaineko autonomia eta kontrola.
• Giharrak berotu eta luzatzeko ariketak.

Enpresaren ingenieritzako, ekoizpeneko eta erosketetako arduradunei prestakuntza ematea:

• Gihar-hezurretako arazoen (GHA) arriskuak eta prebentzio-neurriak.
• Diseinu ergonomikoa: lantokiak, lanpostuak, ekipoak eta tresnak eta laneko metodoak.
• Laneko ekipoak eta altzariak erosteko irizpide ergonomikoak.

Plantillako langileei prestakuntza ematea

• Ekipoak egoki erabiltzea.
• Gihar-hezurretako arazoen (GHA) arriskuak eta prebentzio-neurriak.
• Bizkarraren eskola; berotze- eta erresistentzia-ariketak.

 

Arduradunak

Arduradunak zehaztuko dira programatutako neurriak burutzeko eta haiek betetzen direnetz jarraitzeko. Adibidez:

Zuzendaritza: gihar-hezurretako arazoen (GHA) prebentziorako programak onartu eta hedatzea.

Erosketa Unitatearen burutza: laneko ekipoak eta altzariak erostean irizpide ekonomikoak ezarri eta erabiltzea. (erabiltzaileak erregulatzeko moduko lan-planoaren altuera).
Langileak: lan-kargari lotutako arrisku ergonomikoak kontuan izatea plantillako langileen bolumena ezarri behar denean. Lanpostuak egokitzea plantillako langile gehienen aldakortasun antropometrikora. Arrisku horiekiko bereziki sentiberak diren pertsonak zein diren ezagutu eta haien zerrenda prestatzea, eta lanpostuak eta/edo egitekoak birkokatzea, beharrezkoa balitz. Arrisku ergonomikoen edukien prestakuntza / informazio orokorreko programan txertatzea gihar-hezurretako arazoengatiko (GHA) kalteak eta prebentzio-neurriak, bizkar-eskolakoak (berotze- eta erresistentzia-ariketak) eta, bereziki, gehiegizko ahaleginek eragindako istripu eta eritasun profesionalekin lotutako guztia.
Mantentze-lanen unitatea: ekipoen, lantresnen, tresnen eta gurpilen mantentze-lanen prebentzio-irizpideak ezarri eta haiei jarraipena egitea, alderdi ergonomikoetan eragin dezaketen narriadurak saihesteko (haien erabileran gehiegizko indarra aplikatu beharra, etab.).

Arduradunak: langileen egitekoak betetzen direla etengabe behatzea. Ekipoen mantentze-lana egiteko eta egiaztatzeko eragiketen jarraipena egitea. Langileen arrisku-portaerak zaindu eta zuzentzea. Lesio ergonomikoen zergatien ikerketan parte hartzea.

Langileak: Arrisku ergonomikoak (altuerak, espazioak, distantziak, erritmoak...) zuzentzea, haien esku balego. Ez balego, perilen, hutsuneen eta arriskuen berri ematea arduradunei eta ordezkariei, konpon ditzaten.

 

Egutegia

Neurriak ustez noiz hartuko diren adieraziko dugu, baita benetan zein egunetan hartu diren ere.

Zehaztu behar da zenbat jende beharko den eta neurri bakoitza hartzea zer kostako litzatekeen (beharrezkoa balitz); enpresaren urteko aurrekontuan behar diren partidak sartuko dira horretarako.

Baliabideak

Jarrerak, irismenak eta abar zuzentzen badira, lanpostuak berriz antolatu beharko dira. Erritmo handiak badira langileak antolatu eta langile gehiago hartzeko neurriak hartu beharko dira, eta kargen manipulazioak ekipo berriak eskatuko ditu.

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

6. Neurriak aplikatzea

sample-image Prebentzio-plangintzaren barnean aldian aldiko jarraipen eta kontrolerako neurriak sartuko dira.

Programazioa bete nahi bada, ezarritako neurriak monitorizatu beharko dira.

• Aldian-aldian bilerak eginen dira, programatutako neurriak zenbateraino aplikatu diren gainbegiratzeko.
• Neurri horiek aplikatzeko ardura dutenei aplikazioaren gaineko aldian aldiko txostenak eskatuko zaizkie.
• Enpresaren zuzendaritzak informazioa zentralizatuko du, zuzenean edo beste norbaiten bitartez.

Gogoratu!!

Ikusten badugu prebentzio-jarduerak desegokiak izan daitezkeela, arrisku hori berriz ebaluatu beharko da, hura modu egokian kontrolatzeko beharrezkoa den informazioa eskura izateko.
Prebentzio-neurriak gauzatzea langile bakoitzaren jardueren artean txertatu behar da, edozein izanik ere enpresan duen hierarkia-maila.

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

7. Programazioaren edo planifikazioaren eraginkortasuna ebaluatzea

sample-image

Arriskuen kudeaketaren eraginkortasuna ebaluatzea da adierazleetan lortutako emaitzak helburuekin alderatzea.

Gihar-hezurretako arazoekin lotutako osasunari egindako kalteen eragina eraginkortasuna ebaluatzeko balio duten adierazleak dira. /p>

LANEKO ARRISKUen kudeaketarako etengabeko zikloa / ARRISKU ERGONOMIKOAK

Oharrak

(1) 39/1997 EDaren 3.1 art. Hitzez hitzekoa ez den aipamena. itzuli
(2) 39/1997 EDaren 5. art. PZE. itzuli
Nafarroako Osasun Publikoaren eta Lan Osasunaren Institutua
Landaben industrialdea, E Kalea . 31012 Iruña . Telefonoa: 848 42 34 40 . ssl.ispln@navarra.es . Lege abisua